देशातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांसाठी प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना ही आजही सर्वात महत्त्वाची थेट आर्थिक मदत योजना ठरली आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना दरवर्षी ६ हजार रुपये मदत दिली जाते. ही रक्कम तीन समान हप्त्यांत – प्रत्येकी २ हजार रुपये थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. 2026 सुरू झाल्याने आता शेतकऱ्यांचे लक्ष 22व्या हप्त्यावर लागले आहे.
आतापर्यंत पीएम किसान योजनेचे 21 हप्ते यशस्वीपणे वितरित झाले आहेत. शेवटचा म्हणजेच 21वा हप्ता नोव्हेंबर 2025 मध्ये शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाला होता. त्यामुळे सरकारच्या आधीच्या वेळापत्रकानुसार पाहिले, तर प्रत्येक हप्त्यामध्ये साधारण चार महिन्यांचे अंतर असते. याच आधारावर 22वा हप्ता फेब्रुवारी ते मार्च 2026 दरम्यान जमा होण्याची शक्यता आहे. हा हप्ता रब्बी हंगामाच्या काढणीच्या काळात मिळणार असल्याने शेतकऱ्यांसाठी तो खूप उपयोगी ठरणार आहे.
सरकारकडून अद्याप अधिकृत तारीख जाहीर करण्यात आलेली नसली, तरी मागील अनुभव पाहता फेब्रुवारीच्या शेवटच्या आठवड्यात किंवा मार्चच्या सुरुवातीला 22वा हप्ता जमा होऊ शकतो. त्यानंतर 23वा हप्ता एप्रिल–मे 2026 मध्ये, तर 24वा हप्ता ऑगस्ट–सप्टेंबर 2026 च्या आसपास जमा होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. म्हणजेच 2026 मध्येही तीन वेळा शेतकऱ्यांच्या खात्यात थेट पैसे येणार आहेत.
दरम्यान, 2026 पासून पीएम किसान योजनेत काही महत्त्वाचे बदल करण्यात आले आहेत. यामध्ये सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे Farmer ID (शेतकरी ओळख क्रमांक). आता केवळ आधार आणि बँक खाते लिंक असणे पुरेसे नाही, तर Farmer ID असणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. ज्या शेतकऱ्यांची Farmer ID तयार नाही किंवा ई-केवायसी पूर्ण नाही, अशा शेतकऱ्यांचा 22वा हप्ता थांबू शकतो.
अनेक वेळा शेतकऱ्यांना हप्ता मिळत नाही, यामागे काही सामान्य कारणे असतात. जसे की ई-केवायसी अपूर्ण असणे, आधार-बँक लिंकिंगमध्ये अडचण, जमिनीच्या नोंदीत त्रुटी असणे किंवा लाभार्थी यादीत नाव न दिसणे. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी वेळ न दवडता स्थानिक कृषी कार्यालय, ग्रामसेवक, तलाठी किंवा सेवा केंद्रात जाऊन आपली माहिती दुरुस्त करून घ्यावी.
तज्ज्ञांच्या मते, पीएम किसान योजना आता अधिक पारदर्शक आणि शिस्तबद्ध केली जात आहे. चुकीचे लाभ घेणारे वगळून खऱ्या शेतकऱ्यांपर्यंतच पैसे पोहोचावेत, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी स्वतःहून पुढाकार घेऊन आपले सर्व कागदपत्रे अद्ययावत ठेवणे गरजेचे आहे.
एकंदरीत, पीएम किसान योजना 2026 मध्येही शेतकऱ्यांसाठी मोठा आधार ठरणार आहे. 22वा हप्ता लवकरच अपेक्षित असून, योग्य तयारी आणि नियमांची पूर्तता केल्यास कोणताही अडथळा न येता पैसे थेट खात्यात जमा होतील. शेतीच्या वाढत्या खर्चाच्या काळात ही योजना शेतकऱ्यांना दिलासा देणारी ठरत आहे, हे नक्की.